احتمالا  اصطلاح توليد ناخالص ملي  يا GNP را بسيار از زبان مسئولين  كشور،  از صدا و سيما و … شنيده ايد كه اعلام مي كند توليد ناخالص ملي كشور ايران اين قدر افزايش پيدا كرده است.  اما اين اصطلاح چيست؟ و چه مفهومي دارد؟  توليد هر كشور مهمترين شاخص  ارزيابي سطح رفاه جوامع است. توليدات شامل توليد كالا و خدمات است و هر كار توليدي يا خدماتي كه بتواند ارزش افزوده ايجاد كند جز توليدات يك كشور منظور مي گردد. اما در يك كشور فعاليتهاي متنوعي انجام مي شود كه توليدات آنها واحدهاي متفاوتي دارند و قابل جمع شدن نيستند مثلا 100كيلو شير ،  10 ساعت تدريس،100  عدد كامپيوتر، خدمات پزشكي و راننده تاكسي و… را نميتوان با هم جمع نمود .لذا آنها را در قيمتشان ضرب ميكنند تا ارزش آن كالا يا خدمت به دست آيد. سپس اين ارزش كه عبارت از ارزش كل كالا و خدمات توليد شده توسط يك كشور است را توليد ناخالص ملي يا GNP مي نامند. در اين روش قيمتهاي جاري همان سال را در توليد آن سال ضرب مي كنند و به آن توليد ناخالص ملي به قيمت هاي جاري مي گويند.  توليد ناخالص ملي قدرت اقتصادي يك كشور را نشان مي دهد  و از جمع ارزش افزوده بخشهاي مختلف اقتصادي بدست مي آيد . در جدول زير بخشهاي مختلف اقتصادي و سهم هريك در اقتصاد ملي آمده است.   جدول (1) بخشهاي عمده اقتصادي  و ارزش افزوده آنها برحسب فعاليتهاي اقتصادي  به قيمتهاي جاري 1384

بخش	(ميليارد ريال)	درصد
كشاورزي	١٧٥٨٩١	10.16
نفت	٤٧١٥٢٠	27.23
صنايع و معدن	٢٨٣٠٩٩	16.35
خدمات	٨٠٠٩١٦	46.26
جمع	١٧٣١٤٢٦	100

ماخذ: بانك مركزي خلاصه تحولات اقتصادي کشوربا توجه به  رشد قيمت ها استفاده از اين معيار مي تواند گمراه كننده باشد زيرا افزايش قيمت كالاها و خدمات  باعث افزايش توليد ناخالص ملي مي گردد. لذا براي اينكه معيار بهتري را داشته باشند يك سال را به عنوان سال پايه در نظر مي گيرند و قيمت هاي آن سال را در توليدات سال هاي بعد ضرب مي كنند به عنوان مثال قيمت هاي 1376 به عنوان سال پايه در نظر گرفته مي شود و مقدار توليد سال 1384 در قيمت سال 1376 ضرب مي گردد. به اين روش توليد ناخالص ملي براساس قيمت هاي سال پايه گفته مي شود كه سالهاي مختلف را مي توان با يكديگر نيز مقايسه نمود. جدول (1) بخشهاي عمده اقتصادي  و ارزش افزوده آنها برحسب فعاليتهاي اقتصادي  به قيمتهاي ثابت 1376 (1384)

بخش	(ميليارد ريال)	درصد
كشاورزي	٥٨٣٨١	13.75
نفت	٤٦١٤٣	10.87
صنايع و معدن	١٠٣٩٧٥	24.50
خدمات	٢١٥٩٦٩	50.88
جمع	٤٢٥١	100

ماخذ: بانك مركزي خلاصه تحولات اقتصادي کشورهمانگونه كه از جداول مشاهده مي شود مهمترين بخش اقتصادي كشور از نظر ايجاد ارزش افزوده بخش خدمات است. براساس قيمت سال پايه – كه معيار بهتري مي باشد- دومين بخش صنعت مي باشد و براساس قيمت هاي جاري بخش نفت بيشترين ارزش  افزوده را بعد از خدمات براي كشور ايجاد كرده است كه  مربوط به افزايش قيمت نفت در سالهاي اخير مي باشد.  براساس قيمت هاي جاري كشاورزي كمترين ارزش افزوده را ايجاد كرده است  كه مهمترين عامل آن قيمت پايين محصولات كشاورزي در مقايسه با ساير بخش ها است. اما براساس قيمت هاي سال پايه 1376 بخش كشاورزي سومين بخش مهم اقتصادي است كه حتي بيشتر از بخش نفت ارزش افزوده براي كشور ايجاد نموده است. بررسي ارزش افزوده بخشهاي اقتصادي به قيمت هاي جاري و ثابت نشان دهنده اين مطلب نيز مي باشد كه رشد قيمت محصولات كشاورزي نسبت به ساير بخشها كمتر بوده است.

اينجانب سيد احمد محدث حسيني داراي دكترا اقتصاد كشاورزي مي خواهم در اين وبلاگ در حوزه اقتصاد و كشاورزي مطلب بنويسم.